Postacie kobiece w „Dolinie Muminków” to siły natury. Są przepełnione siłą woli, czułością, radością, strachem i szczyptą dramatyzmu: bezkompromisowo realistyczne. Jeśli Międzynarodowy Dzień Kobiet ma na celu celebrowanie siły kobiet na całym świecie, to „Dolina Muminków” celebruje ją od samego początku!

W Dolinie Muminków postacie kobiece (i wszyscy inni) mają nie tylko swobodę, ale także humor, chaos i prawo do złości, gdy zajdzie taka potrzeba.

Równość odgrywa ważną rolę w opowieściach o Muminkach. Poprzez bohaterów i nawiązywane przyjaźnie, aż po opisy natury, świat Muminków skupia się na byciu sobą i wytyczaniu własnej ścieżki; kimkolwiek, czymkolwiek i gdziekolwiek jesteś.

Te wartości były bliskie Tove Jansson , która żyła odważnie w czasach, gdy kobietom (lub osobom queer) nie zawsze było to dozwolone. Buntowniczka do samego końca, nigdy nie poświęciła swojej tożsamości ani niezależności. 

Podsycała ten ogień matka Jansson, Signe „Ham” Hammarsten Jansson , kobieta pełna przygód i odwagi, która pragnęła wyzwolić się spod ograniczeń narzucanych kobietom swoich czasów. Hammarsten Jansson pracowała jako graficzka i projektantka znaczków, dając młodej Tove Jansson przykład życia, w którym priorytetem jest autonomia i kreatywność.

Ta postawa przeniosła się z życia Jansson na strony  książek o Muminkach i do wszystkich odbiorców z całego świata. Poznajmy więc odważne i jedyne w swoim rodzaju bohaterki Doliny Muminków!

Mama Muminka

Tatuś Muminka zbudował Domek Muminków, ale to Mama Muminka nim rządzi. Nic, co się w nim dzieje, nie umyka jej uwadze. Jako łagodna postać, wie, czego i kiedy potrzebują domownicy, często zanim oni sami się zorientują. 

„Tyle jest rzeczy, których się nie rozumie” – szepnęła do siebie Mama Muminka. „Ale właściwie dlaczego zawsze miałoby się dziać tak, jakeśmy do tego przywykli?”

(Lato Muminków 1954) 

Jest też dość buntownicza i lubi zajmować się rzeczami po swojemu (na przykład zmywając naczynia w deszczu). Choć zawsze chętnie troszczy się o innych, nie zapomina o swoich potrzebach – gdy kometa zagraża Dolinie Muminków, pakuje rodzinne przekąski i dba o swój ogród różany. Jej cenna torebka nie jest wyrazem próżności; kryje w sobie rozwiązanie każdego problemu.

Inspiracją dla Mamusi Muminka była matka Tove Jansson, Ham.

Migotka

Migotka jest wszechstronna: trochę próżna, trochę teatralna, ale o wiele mądrzejsza, niż się wydaje. Uwielbia klejnoty i dużo myśli o pięknie, ale gdy sytuacja tego wymaga, jest błyskotliwa i odważna.

Panna Migotka spotyka Muminka, gdy ratuje ją z trującego krzewu, i wkrótce potem ona ratuje go z powrotem, używając jedynie lusterka (odbijającego światło w oczy ośmiornicy). Kobiecość potrafi błyszczeć i jednocześnie snuć plany!

„Chciałabym. dokonać czegoś nadzwyczajnego i zaimponować Muminkowi”.

(Migotka, W Dolinie Muminków, 1948)

Too-ticky

Too-ticky jest spokojna w chaosie. Praktyczna, kompetentna i głęboko osadzona w rzeczywistości, uczy Muminka, jak przetrwać zimę w zgodzie z naturą. Bardzo troszczy się o wszystkie żywe istoty, ale zna swoje ograniczenia – kiedy Nini, niewidzialne dziecko, potrzebuje więcej ciepła, niż jest w stanie zapewnić, zabiera ją do rodziny Muminków.

,,Myśli się, że jest zimny ale gdy wybuduje się z niego domek, jest w nim ciepło. Wydaje się biały, ale czasem robi się różowy, a czasem niebieski. Może być najmiększy ze wszystkiego i może być twardszy od kamienia. Nie ma nic pewnego.’’

(Too-ticky,  Zima Muminków 1957)

Too-ticky została zainspirowana partnerką życiową Tove Jansson, Tuulikki Pietilä.

Mała Mi

Mała Mi absolutnie nie chce być lubiana. Jest nieustraszona i porywcza, nie ma problemu z zajmowaniem przestrzeni (nawet jeśli jest najmniejszą osobą w pokoju).

To ona mówi na głos to, co myślą wszyscy inni, zazwyczaj dość głośno. Rozkwita w chaosie i nie przeprasza za swój temperament. Mała Mi jest dowodem na to, że dziewczyny nie muszą być ciągle miłe. Drobne ciała, wielkie opinie!

“I Mała Mi przemykała się po zboczu tak szybko, że ledwo ją było widać. Tatuś zauważył tylko mignięcie postaci tak zdecydowanej i samodzielnej, tak niezależnej, że nie musiała ani przechwalać się, ani popisywać.”

(,,Tatuś Muminka i Morze’’ 1965)

Filifionki

Filifionki to stereotypowe maniaczki kontroli: oszalałe, niespokojne i z obsesją na punkcie porządku. Polerują, planują i zamartwiają się do upadłego, przekonane, że jeśli posprzątają jeszcze jedną półkę, świat się uporządkuje.

A jednak, gdy w końcu nadchodzi katastrofa, dzieje się coś niezwykłego: rozluźniają się! Wystarczająco silna burza może uwolnić Filifionkę od jej własnych oczekiwań, a wtedy Filifionka może stać się rozluźnioną postacią.

“O, jak wspaniale! Wszystko dozwolone! - krzyknęła Filifionka. - Co za noc! Zróbmy z tych tablic ognisko i będziemy tańczyć dookoła, dopóki się nie spalą!”

(Lato Muminków, 1954)

Najbardziej znaną Filifionką jest Pani Filifionka z komiksu o Muminkach.

Buka 

Gdziekolwiek Buka się pojawi, ziemia zamarza. Większość mieszkańców Doliny Muminków panicznie się jej boi, ale pod tym przerażeniem kryje się izolacja i samotność.

Pragnie światła i ciepła, ale niestety jest skazana na ugaszenie każdego pożaru w swojej obecności. Niewiele wiadomo o Buce, ponieważ ma tendencję do znikania, gdy otrzymuje to, po co przyszła. Czy jest niebezpieczna, czy po prostu niezrozumiana?

“Buka włóczyła się po lodzie pogrążona we własnych myślach, których nikt nie znał (...).”

(Zima w Dolinie Muminków, 1957)

Pani Zima

Pani Zima to kolejny obiekt strachu w Dolinie Muminków. Przybywa każdej zimy i zamraża każdego, kto spojrzy jej w oczy.

Nigdy nie została zilustrowana w oryginalnych książkach o Muminkach, ale uosabia niepokojącą moc piękna; opisywana jako niezwykle atrakcyjna kobieta o zimnych, niebieskich oczach.

Mimbla (młodsza)

Jeśli masz nadmiar energii, Mimbla chętnie ją wykorzysta! Bawi się, wymyślając szalone historie i dezorientując innych. Mając pod opieką niezliczoną rzeszę rodzeństwa, często deklaruje, że opieka nad dziećmi nie jest jej powołaniem. Woli być wolna i żyć chwilą, szczęśliwa w swoim własnym świecie.

Niestety Mimbla często zakochuje się z imponującą szybkością i nie myśli wtedy logicznie. Na szczęście szybko wraca do zdrowia i jest w pełni sobą.

‘’Drodzy czytelnicy, proszę was, bądźcie w waszym własnym interesie bardzo ostrożni z Mimblami. One się wszystkim interesują i w żaden sposób nie mogą zrozumieć, że ktoś może nie interesować się nimi. ‘’

(Pamiętniki Tatusia Muminka, 1950)

Bufka

Bufka jest drobna, wrażliwa i wiecznie nieszczęśliwa. Bierze wszystko do siebie i znajduje pocieszenie w smutku, zadowolenie we własnej udręce. Ale nawet ona odnajduje szczęście – grając postać, która tragicznie umiera pod koniec sztuki.

“Czy jest ktoś, kto by pomyślał o mnie albo zrobił cokolwiek dla mnie? Nie mówiąc już o dużej fali!”

(Bufka „Lato  Muminków”, 1954)

Mimbla (matka Mimblii)

Matka Mimblii nazywa się Mimbla, co może być dość mylące (podobnie jak historie Mimbli!). Mimbla nie jest typową matką; nie pamięta, ile ma dzieci i często zostawia maluchy pod opieką kogoś innego.

‘’Nie mam czasu się gniewać. Osiemnaście czy dziewiętnaście dzieciaków do umycia, położenia spać, ubrania i rozberania, wysmarkania, pocieszenia i Buka wie co. Nie, młody przyjacielu, mnie zawsze jest wesoło!’’

(Pamiętniki Tatusia Muminka, 1950)

Chociaż sama się boi, lubi czytać dzieciom horrory wieczorami.

Emma, szczur teatralny

Emma to pomarszczona i drażliwa szczurzyca, która chciałaby tylko, żeby ją zostawiono w spokoju. Zrozumiałe, że uważa rodzinę Muminków za natrętną, gdy szukają schronienia w jej teatrze.

Ale ledwo zaczął gwizdać, nadbiegła Emma.

- Przestań gwizdać! - krzyknęła.

- Czemu? - spytał Muminek.

- Gwizdanie w teatrze oznacza nieszczęście - powiedziała Emma cicho. - Nawet t e g o nie wiecie!

Mrucząc i potrząsając miotłą wsunęła się między cienie.

(Lato Muminków 1954)

Owdowiała i w podeszłym wieku, ma prawo być uparta i niezainteresowana zadowalaniem kogokolwiek. Jednak rodzina Muminków zaczyna ją (również) fascynować, a ona pomaga Tatusiowi Muminka napisać sztukę, przywracając do życia swoją prawdziwą miłość – teatr.

Nini, Niewidzialne Dziecko

Nini stała się niewidzialna po latach okrucieństwa, niszczona przez swoją okrutną opiekunkę. Nawet nie mówi.

Dzięki radosnej i dodającej otuchy obecności rodziny Muminków, Nini powoli staje się widoczna i zaczyna się angażować. Prawdziwy triumf? Uczy się nawet wyrażać gniew.

„W tym tkwi całe nieszczęście. Słuchaj - mówiła dalej, pochodząc blisko do Nini i patrząc na nią groźnie. - Nigdy nie będziesz miała własnej twarzy, dopóki nie nauczysz się bić. Możesz mi wierzyć.”

(Mała Mi do Nini w Opowieściach z Doliny Muminków, 1962)

Kobiety z Doliny Muminków nie oferują jednego wzorca postępowania. Są troskliwe i zaniedbujące, silne i przestraszone, romantyczne i samotnicze, niewidzialne i niemożliwe do zignorowania – dokładnie takie, jakie powinny być.